Cách tỉa cành sầu riêng đúng kỹ thuật theo từng giai đoạn

Cách tỉa cành sầu riêng là kỹ thuật nền tảng quyết định khả năng sinh trưởng, ra hoa và nuôi trái lâu dài của vườn cây. Cùng AKIFARM tìm hiểu chi tiết cách tỉa cành từ giai đoạn cây con đến khi cho trái ổn định và nhiều yếu tố khác nhé. Xem ngay!

1. Vì sao bà con cần tỉa cành sầu riêng đúng cách?

Việc thực hiện cách tỉa cành sầu riêng không chỉ mang tính tạo hình mà còn tác động trực tiếp đến sức khỏe và năng suất của cây. Khi bộ tán được điều chỉnh hợp lý thì cây sẽ sinh trưởng ổn định và hạn chế rủi ro sâu bệnh.

Việc tỉa cành cũng sẽ giúp cây thông thoáng và ánh sáng phân bố đều hơn trong tán. Điều này làm giảm môi trường ẩm thấp, hạn chế tạo điều kiện thuận lợi cho nấm bệnh và côn trùng gây hại phát triển.

Nếu bà con thực hiện cách tỉa cành sầu riêng đúng kỹ thuật thì sẽ giúp điều tiết dinh dưỡng, tập trung nuôi những cành khỏe và cành mang trái. Qua đó cũng sẽ giúp cây không phải phân tán dưỡng chất cho các cành yếu, cành vô hiệu. 

2. Thời điểm tỉa cành sầu riêng theo từng giai đoạn

2.1. Giai đoạn cây con

Ở giai đoạn cây còn nhỏ thì việc cách tỉa cành sầu riêng chủ yếu mục đích là nhằm tạo khung thân ban đầu. Trong đó bà con nên loại bỏ các cành mọc sai vị trí, cành vượt và cành mọc quá thấp gần mặt đất.

Việc cách tỉa cành sầu riêng giai đoạn này cần thực hiện nhẹ tay, tránh cắt quá nhiều khiến cây mất sức. Mục tiêu chính là giúp cây tập trung phát triển bộ rễ và thân chính.

2.2. Giai đoạn cây đang kiến thiết cơ bản

Khi cây bắt đầu phát triển mạnh về thân lá thì việc tỉa cành giúp định hình bộ tán và phân bố cành khung hợp lý. Bà con nên ưu tiên giữ lại các cành mọc ngang và khỏe mạnh. Cách tỉa cành sầu riêng ở giai đoạn này cũng sẽ giúp cây tránh tình trạng rậm rạp, đồng thời tạo tiền đề cho khả năng mang trái sau này.

2.3. Giai đoạn trước – trong – sau khi mang trái

Trước khi ra hoa, bà con nên hạn chế việc tỉa cành và chỉ loại bỏ các cành quá dài, mọc sai tán hoặc có thể tỉa các chùm hoa bị sâu bệnh và mọc quá dày. Khi trái bắt đầu phát triển thì kết hợp tỉa cành và tỉa trái sẽ giúp dồn dinh dưỡng nuôi những trái chính, nâng cao chất lượng trái.

2.4. Giai đoạn sau thu hoạch

Sau thu hoạch là thời điểm thích hợp để tỉa cành sầu riêng nhằm loại bỏ cành già, cành sâu bệnh và cành mọc che khuất ánh sáng. Việc này sẽ giúp cây phục hồi nhanh và chuẩn bị cho chu kỳ mới.

3. Những loại cành cần tỉa bỏ và nên giữ lại trên cây

3.1. Các loại cành sầu riêng cần tỉa bỏ sớm

Những cành mọc đứng, mọc vào trong tán hoặc mọc quá sát mặt đất cần được loại bỏ sớm bởi vì đây là các cành làm cây rậm rạp và dễ phát sinh nấm bệnh. Ngoài ra thì cành yếu, cành khô và cành bị sâu bệnh cũng cần cắt bỏ hoàn toàn để tránh lây lan và làm hao hụt dinh dưỡng của cây.

3.2. Những cành sầu riêng nên giữ để nuôi trái

Các cành mọc ngang, khỏe mạnh và phân bố đều quanh thân chính là cành nên giữ lại bởi vì đây là những cành có khả năng mang trái tốt và ổn định. Khi cây đã cho trái thì bà con nên giữ các cành ở độ cao hợp lý, giúp ánh sáng và không khí lưu thông đều trong tán cây.

4. Chuẩn bị dụng cụ trước khi tỉa cành sầu riêng

4.1. Các loại kéo, cưa tỉa

Dụng cụ tỉa cành cần đảm bảo sắc bén và phù hợp với kích thước cành. Kéo cắt cành nhỏ dùng cho cành non trong khi cưa cầm tay phù hợp với cành lớn. Việc sử dụng đúng dụng cụ sẽ giúp tạo vết cắt gọn và hạn chế tổn thương cho cây.

4.2. Vệ sinh – sát trùng dụng cụ

Trước khi thực hiện cách tỉa cành sầu riêng thì dụng cụ cần được vệ sinh và sát trùng để tránh lây lan mầm bệnh từ cây này sang cây khác. Đây là bước quan trọng nhưng thường bị bỏ qua trong quá trình chăm sóc vườn sầu riêng.

4.3. Một số lưu ý an toàn khi tỉa cành

Bà con nên thực hiện cách tỉa cành sầu riêng theo hướng nghiêng để nước không đọng lại trên vết cắt. Đồng thời bà con cũng cần chú ý an toàn lao động khi tỉa các cành trên cao của cây trồng sầu riêng. 

5. Cách tỉa cành sầu riêng theo từng năm tuổi

5.1. Năm thứ 1 – tạo khung thân ban đầu

Trong năm đầu thì cây sầu riêng tập trung thích nghi và phát triển thân lá, vì vậy bà con cần cắt bỏ cành mọc từ gốc ghép và các cành vượt bên trong tán. Cách tỉa cành sầu riêng năm thứ nhất chủ yếu nhằm tạo bộ khung vững chắc cho cây.

5.2. Năm thứ 2 – định hình bộ tán

Ở năm thứ hai thì lựa chọn các cành khỏe mọc ngang làm cành khung chính trong đó bà con cần giữ khoảng cách giữa các cành hợp lý để bộ tán thông thoáng. Việc cắt bỏ các cành tăm và cành yếu sẽ giúp cây trồng tập trung nuôi cành cấp hai.

5.3. Năm thứ 3 – phát triển cành cấp 2

Tại giai đoạn năm thứ 3 thì bà con cần tiến hành cắt ngọn để hạn chế chiều cao cây và giữ lại các nhánh khỏe phân bố đều giúp cây phát triển cân đối. Việc cách tỉa cành sầu riêng giai đoạn này sẽ giúp chuẩn bị nền tảng cho khả năng nuôi trái về sau.

5.4. Năm thứ 4 trở đi – chuẩn bị nuôi trái

Năm thứ 4 thì bà con tỉa bỏ các cành cấp hai mọc chụm, cành mọc xiên vào trong tán. Người trồng cần giữ khoảng cách hợp lý giữa các cành để tăng độ thông thoáng vì điều này giúp hạn chế sâu bệnh và nâng cao hiệu quả quang hợp.

5.5. Khi cây đã cho trái ổn định

Bà con nên duy trì việc cách tỉa cành sầu riêng định kỳ để giữ bộ tán mong muốn. Qua đó loại bỏ cành sâu bệnh, cành gãy và cành không có khả năng nuôi trái. Không nên tỉa quá mạnh để cây vẫn duy trì đủ bộ lá cho quá trình quang hợp.

6. Cách cắt cành sầu riêng

Khi bà con nắm rõ vị trí cắt, góc cắt và cách bảo vệ vết cắt thì cây sẽ hạn chế nguy cơ nhiễm nấm bệnh. Đây cũng là phần giúp cách tỉa cành sầu riêng phát huy hiệu quả rõ rệt trong thực tế. Dưới đây là các yếu tố bà con cần thực hiện: 

6.1. Vị trí cắt cành sầu riêng

Bà con nên ưu tiên tỉa bỏ cành vượt mọc đứng bên trong tán, cành ốm yếu, cành sâu bệnh và cành mọc quá gần mặt đất. Trên thân chính thì bà con nên để các cành cách nhau khoảng 30 cm để tán phân bố đều. Nếu cùng một vị trí có 2 cành mọc ra thì bà con hãy cắt cành sát vào thân nhất.

6.2. Góc cắt – độ nghiêng

Trong quá trình tỉa thì bà con nên thực hiện thao tác cắt theo hướng nghiêng. Cách cắt này sẽ giúp nước thoát nhanh, hạn chế đọng nước trên vết cắt và giảm nguy cơ phát sinh bệnh. Khi bà con thao tác đúng thì vết cắt gọn và cây dễ hồi phục hơn. Đây là lưu ý quan trọng trong cách tỉa cành sầu riêng để giảm rủi ro sau tỉa.

6.3. Có nên bôi vôi hoặc thuốc bảo vệ vết cắt không?

Sau khi thực hiện cách tỉa cành sầu riêng thì bà con nên kiểm tra vết cắt thường xuyên để phòng sâu bệnh hại xâm nhập. Người trồng có thể sử dụng vôi hoặc một loại thuốc trừ nấm để bảo vệ vết cắt, nhất là khi tỉa cành cây sầu riêng con. Một số trường hợp có thể dùng keo nilon cuốn quanh vết cắt để hạn chế tác động từ bên ngoài. 

7. Chăm sóc cây sầu riêng sau khi tỉa cành

Sau khi tỉa cành thì cây thường bị tác động từ nấm bệnh và dễ suy nếu thiếu chăm sóc kịp thời. Vì vậy giai đoạn này cần kết hợp theo dõi vết cắt, thăm vườn thường xuyên và bổ sung dinh dưỡng hợp lý. Làm đúng bước chăm sóc sau tỉa sẽ giúp cách tỉa cành sầu riêng đạt mục tiêu thông thoáng, khỏe cây và ổn định chu kỳ mới. 

7.1. Tưới nước và che nắng

Sau khi thực hiện cách tỉa cành sầu riêng thì bà con cần tưới nước phù hợp để cây nhanh hồi phục và ổn định sinh trưởng. Với cây còn nhỏ thì việc theo dõi sát tình trạng lá và vết cắt sẽ giúp điều chỉnh chăm sóc kịp thời. Trong quá trình thăm vườn nếu thấy cành mới mọc sai vị trí thì bà con tiếp tục cắt tỉa nhẹ để giữ khung tán. 

7.2. Bón phân hữu cơ cho cây trồng

Đây cũng là bước quan trọng để hoàn thiện cách tỉa cành sầu riêng theo hướng tối ưu dinh dưỡng. Sau khi tỉa cành thì bà con nên kết hợp bón phân để cung cấp thêm dinh dưỡng giúp cây phục hồi nhanh hơn. Việc bổ sung dinh dưỡng đúng lúc giúp cây tập trung nuôi các cành khỏe, tránh phân tán vào cành vô hiệu. 

Trong đó bà con có thể tham khảo phân gà viên nở AKIFARM, sản phẩm dạng viên dễ sử dụng giúp cải thiện đất trồng tơi xốp và hỗ trợ cây trồng phát triển. Khi bà con bón phân gà đúng liều lượng và thời điểm thì sẽ giúp cây nhanh ổn định sinh trưởng và hỗ trợ hiệu quả cho quá trình chăm sóc sau tỉa.

7.3. Phòng nấm bệnh thường gặp

Cây sau khi cắt tỉa thì việc tạo dáng rất dễ gặp rủi ro bệnh hại như xì mủ thân và thối rễ gây chết cây. Vì vậy con nên xịt thuốc để phòng tránh và theo dõi vết cắt định kỳ nhằm phát hiện sớm dấu hiệu bất thường. Đồng thời người trồng cũng cần vệ sinh xung quanh vườn trồng để hạn chế nguồn bệnh và côn trùng ẩn náu.

8. Những sai lầm bà con hay gặp khi tỉa cành sầu riêng

Nhiều vườn vẫn tỉa cành đều đặn nhưng hiệu quả chưa cao vì vướng các lỗi sai ở mức độ tỉa, thời điểm thực hiện và cách xử lý sau cắt. Khi những lỗi này hay lặp lại sẽ khiến cây dễ sốc, nhiễm bệnh và giảm khả năng nuôi trái. Dưới đây là 3 sai lầm phổ biến bà con nên tránh để cách tỉa cành sầu riêng phát huy đúng giá trị.

8.1. Tỉa cành quá mạnh

Bà con không nên tỉa quá mạnh hoặc tỉa trống khiến cây mất nhiều lá. Khi thiếu bộ lá thì cây giảm khả năng quang hợp và dễ suy, nhất là sau giai đoạn mang trái. Tỉa quá tay cũng làm cây kéo dài thời gian hồi phục và tăng rủi ro sâu bệnh. Vì vậy bà con nên tỉa có chọn lọc, ưu tiên cành vượt, cành tăm và cành sâu bệnh.

8.2. Tỉa cành sai thời điểm

Thời điểm tỉa ảnh hưởng lớn đến chu kỳ sinh học của cây, đặc biệt giai đoạn ra hoa và đậu trái. Nếu bà con tỉa quá nhiều trước khi ra hoa hoặc trong lúc cây đang ra hoa thì cây có thể bị ảnh hưởng sức nuôi. Vì vậy bà con nên bám theo chu kỳ như sau thu hoạch, trước khi ra hoa và trong quá trình ra hoa để tỉa phù hợp.

8.3. Không xử lý vết cắt

Một lỗi thường gặp là bà con cắt xong nhưng không theo dõi và bảo vệ vết cắt. Khi vết cắt không được kiểm tra thường xuyên thì sâu bệnh dễ xâm nhập và làm cây phát sinh bệnh hại. Vì vậy bà con có thể dùng vôi, thuốc trừ nấm hoặc cuốn keo nilon quanh vết cắt, nhất là với cây sầu riêng con để bảo quản vết cắt. 

Tỉa cành đúng kỹ thuật là yếu tố then chốt giúp cây sầu riêng khỏe mạnh, ít sâu bệnh và cho năng suất ổn định lâu dài. Áp dụng cách tỉa cành sầu riêng phù hợp theo từng giai đoạn sẽ giúp bà con tối ưu hiệu quả chăm sóc vườn cây. Hãy truy cập tại AKIFARM để cập nhập thêm thông tin canh tác vườn sầu riêng hữu ích nhé!