Cây tiêu lốt là gì? Cách trồng cây tiêu lốt dễ áp dụng tại nhà

Cách trồng cây tiêu lốt nghe đơn giản nhưng để cây lên lá dày, thơm và ít bệnh thì bà con cần làm đúng từ khâu chọn chỗ trồng, chậu thoát nước, phối đất đến tưới bón. Hãy cùng AKIFARM tìm hiểu quy trình theo từng bước để bà con làm tại nhà nhé. Xem ngay!

1. Cây tiêu lốt là cây gì và có khác với hồ tiêu không

Cây tiêu lốt còn được gọi là tiêu lốp, tiêu rừng, lá lốp hoặc lá lốt rừng tùy vùng. Đây là cây thân thảo với dạng dây leo mềm, thường bò sát đất hoặc bám vào vật khác. Trong đó bà con tìm cách trồng cây tiêu lốt nhưng hay nhầm với hồ tiêu.

Tiêu lốt chủ yếu dùng lá, thơm nhẹ và hay dùng để gói món nướng hoặc chế biến món ăn. Trong đó hồ tiêu lại trồng để lấy quả làm gia vị cay nồng. Vì mục đích khác nhau, cách bố trí chỗ trồng và chăm sóc cũng không giống nhau nên bà con có thể phân biệt dễ dàng. 

Về hình dáng thì tiêu lốt có lá to hình tim, xanh đậm và khá bóng. Trong đó thân tiêu lốt mềm, dễ uốn và hợp trồng chậu hoặc cho leo giàn. Còn đối với cây hồ tiêu là dây leo khỏe hơn, mang tính gỗ hơn và lá thường nhỏ hơn.

Nếu bà con xác định trồng để lấy lá ăn dần và làm cảnh thì tiêu lốt là lựa chọn hợp. Việc nắm rõ đúng cây ngay từ đầu sẽ giúp bà con đi đúng hướng khi áp dụng cách trồng cây tiêu lốt.

2. Đặc điểm của cây tiêu lốt và điều kiện cây sinh trưởng tốt

Để làm đúng cách trồng cây tiêu lốt thì bà con chỉ cần nắm vài ý chung: cây thuộc nhóm dây leo, thích nơi ẩm mát và hợp với điều kiện trồng tại vườn nhà. Khi bố trí đúng chỗ và giữ môi trường trồng ổn, cây sẽ lên lá đều, ít gặp vấn đề. Chi tiết về hình dáng cây và môi trường ưa thích sẽ được mô tả dưới đây. 

2.1. Đặc điểm thân, lá và rễ của cây

Thân cây tiêu lốt là dạng dây leo mềm và có thể bò sát đất hoặc bám để leo lên. Thân non thường xanh, khi già chuyển nâu và dễ gãy nếu bị khô. Vì thân mềm nên bà con dễ tạo dáng cho leo giàn hoặc trồng giỏ treo.

Trong đó lá tiêu lốt to, hình tim, đầu nhọn và mép nguyên. Mặt trên xanh đậm và hơi bóng, mặt dưới thì có màu nhạt hơn. Lá có mùi thơm đặc trưng và là bộ phận được dùng phổ biến trong ẩm thực.

Hoa tiêu lốt nhỏ, màu trắng ngà hoặc xanh nhạt, thường mọc thành bông ở kẽ lá và không nổi bật. Trong đó thì quả ít gặp với dạng tròn nhỏ, đôi khi có màu đỏ hoặc hồng, nhưng không phải phần dùng chính như hồ tiêu.

Phần bộ rễ có thể mọc ở các đốt khi thân bò sát đất. Một điểm đáng chú ý là trên thân có thể xuất hiện rễ không khí sau thời gian trồng. Đặc điểm này sẽ giúp cây dễ ra rễ và cũng là nền tảng để mở rộng chậu trồng về sau.

2.2. Điều kiện môi trường cây tiêu lốt ưa thích

Về ánh sáng thì tiêu lốt thích bóng râm hoặc ánh sáng gián tiếp. Cây có thể phát triển khỏe dưới tán cây che bóng hoặc giàn lưới giúp tán xạ ánh sáng. Mức tán xạ thường được mô tả khoảng 50 đến 60% so với nắng trực tiếp.

Nếu thiếu sáng thì cây có thể kém phát triển, lá vàng và đọt vươn dài yếu. Nếu thừa sáng, nhất là nắng gắt mùa khô hoặc giai đoạn cây non thì lá dễ cháy và giảm khả năng phát triển khi thực hiện cách trồng cây tiêu lốt.

Về nhiệt độ thì cây sinh trưởng tốt trong khoảng 25 đến 30 độ C. Khi nhiệt độ xuống dưới 15 độ sẽ khiến cây chậm lớn và dễ nhiễm bệnh. Nếu nhiệt độ quá cao trên 35 độ C kèm thiếu nước thì có thể làm cây héo, rụng lá và cháy ngọn trong quá trình thực hiện cách trồng cây tiêu lốt. 

Độ ẩm là yếu tố quan trọng trong quá trình thực hiện cách trồng cây tiêu lốt. Cây tiêu lốt ưa độ ẩm nhưng không chịu được nước đọng lâu trong chậu. Vì vậy bà con cần chú ý để chậu thoát nước và tưới vừa đủ khi chăm sóc. 

3. Vì sao nhiều người chọn trồng cây tiêu lốt trong vườn nhà

Nhiều bà con tìm đến cách trồng cây tiêu lốt vì đây là loại cây vừa dễ trồng, vừa có nhiều giá trị sử dụng trong đời sống hằng ngày. Trong đó cây phù hợp trồng tại vườn nhà, ban công hoặc sân vườn và không đòi hỏi kỹ thuật phức tạp. 

3.1. Giá trị sử dụng trong ẩm thực

Lá tiêu lốt được dùng phổ biến trong nhiều món ăn. Nổi bật nhất là dùng lá để gói thịt nướng, tạo mùi thơm dịu, vị hơi cay và rất bắt vị. Nhiều bà con thích trồng tại nhà để có lá tươi, hái đến đâu dùng đến đó.

Ngoài món nướng thì lá có thể dùng để gói thịt, cá hoặc xào cùng nguyên liệu khác. Một số cách chế biến khác là nấu canh, làm rau ăn kèm để tăng hương thơm. Lá tiêu lốt thơm nhẹ sẽ giúp món ăn có cảm giác ấm bụng và dễ ăn.

3.2. Trồng làm cảnh và dễ chăm sóc

Tiêu lốt có dây leo mềm mại, dễ uốn nắn và tạo dáng. Bà con có thể cho cây leo hàng rào, leo giàn hoặc trồng giỏ treo cho dây rủ xuống khi thực hiện cách trồng cây tiêu lốt. Trong đó lá to, xanh đậm sẽ giúp không gian trông mát và đầy sức sống.

Cây phù hợp nơi có độ ẩm tương đối cao và ánh sáng gián tiếp. Vì vậy trồng tại ban công, hiên nhà hoặc góc sân có bóng che là vị trí rất hợp. Khi cây được đặt đúng chỗ thì việc chăm sóc nhẹ cây sẽ dễ dàng hơn và cây sẽ phát triển ổn định. 

Ngoài ra thì việc cắt tỉa lá già, lá bệnh sẽ giúp chậu thông thoáng, vừa đẹp vừa giảm nguy cơ nấm. Đây là thao tác đơn giản nhưng rất hiệu quả trong cách trồng cây tiêu lốt.

3.3. Trồng lâu năm dễ mở rộng diện tích

Tiêu lốt là dạng cây sống lâu năm nên nếu chậu thoát nước tốt và giá thể giữ được độ tơi xốp thì cây có thể duy trì ổn định, ra lá đều. Khi cây khỏe thì thân bò và rễ ở các đốt phát triển sẽ giúp chậu cây ngày càng sung khi thực hiện cách trồng cây tiêu lốt. 

Trong điều kiện trồng chậu, bà con có thể duy trì bằng cách thay đất định kỳ để đất không bị chai và thiếu dinh dưỡng. Khi cây đã quen môi trường thì việc mở rộng số chậu cũng thuận lợi vì cây phát triển bền và dễ kiểm soát. Nếu làm đúng cách trồng cây tiêu lốt thì chậu cây sẽ ổn định và dễ chăm hơn. 

4. Quy trình cách trồng cây tiêu lốt từng bước tại nhà

Để áp dụng cách trồng cây tiêu lốt hiệu quả thì bà con nên thực hiện theo một quy trình rõ ràng, đi từ khâu chuẩn bị đến trồng và chăm sóc sau trồng. Khi làm đúng từng bước cơ bản thì cây sẽ dễ bén rễ, sinh trưởng ổn định và ít gặp rủi ro. 

4.1. Chuẩn bị vị trí, chậu và đất trồng

Vị trí trồng cây nên có nắng nhưng không gắt, mát mẻ và độ ẩm tương đối cao. Nếu nắng mạnh thì bà con nên có lớp lưới che để giảm bớt nắng. Việc đặt đúng chỗ trong quy trình cách trồng cây tiêu lốt sẽ giúp cây tiêu lốt ít cháy lá và lên đều hơn.

Trong đó chậu trồng cây phải có khả năng thoát nước tốt. Bà con nên kê chậu bằng chân đôn hoặc treo chậu lên cao để rễ thông thoáng, hạn chế thối rễ. Đây là điểm quan trọng vì cây không chịu được nước đọng lâu trong chậu.

Đất trồng chỉ cần đáp ứng tơi xốp và có khả năng thoát nước khi thực hiện cách trồng cây tiêu lốt. Bà con có thể dùng xơ dừa đã xử lý, tro nung, trấu sống và thêm một ít nấm đối kháng Trichoderma rồi trộn đều. Giá thể đồng nhất sẽ giúp nước thấm đều và rễ phát triển ổn.

4.2. Trồng cây tiêu lốt vào chậu hoặc đất vườn

Khi trồng tiêu lốt thì bà con đặt cây vào chậu hoặc hố trồng, chỉnh gốc đứng vững rồi lấp đất vừa đủ. Trong đó bà con tránh nén đất quá chặt để rễ còn thở khi thực hiện cách trồng cây tiêu lốt. Sau đó nhà vườn hãy tưới nhẹ để đất ôm rễ và cây ổn định.

Nếu là cây mới trồng hoặc cây non thì bà con nên đặt dưới lưới lan để giảm 30 đến 50% lượng nắng. Mục tiêu là tránh sốc nắng và giúp cây tập trung ra rễ. Đây là thao tác nhỏ nhưng tăng tỉ lệ cây sinh trưởng ổn định.

4.3. Chăm sóc cây tiêu lốt sau khi trồng

Sau khi trồng thì bà con đặt cây ở nơi mát, có ánh sáng tán xạ để cây sớm ổn định. Qua đó tưới nước nhẹ vào gốc mỗi ngày trong giai đoạn đầu và tránh làm đất bắn lên lá. Khi cây bén rễ và ra lá mới thì hãy điều chỉnh lượng nước vừa phải để duy trì ẩm, không để chậu bị úng trong quá trình thực hiện cách trồng cây tiêu lốt. 

4.4. Phòng sâu bệnh và duy trì sinh trưởng ổn định

Để cây tiêu lốt phát triển ổn định thì bà con cần giữ chậu thông thoáng bằng cách cắt bỏ lá già, lá bệnh. Trong đó bà con cần thực hiện định kỳ phun phòng sâu bệnh để hạn chế rệp sáp và nấm hại. Việc kết hợp chăm sóc đúng nước tưới và đất trồng thoát nước tốt sẽ giúp cây tiêu lốt khỏe, ít phát sinh bệnh.

5. Chuẩn bị chậu và đất trồng cây tiêu lốt

Trong cách trồng cây tiêu lốt thì khâu chuẩn bị chậu và đất trồng giữ vai trò ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng bén rễ và sinh trưởng của cây. Bà con chỉ cần chuẩn bị đúng ngay từ đầu thì việc trồng và chăm sóc sau này sẽ nhẹ công hơn. 

5.1. Chọn vị trí trồng cây tiêu lốt

Tiêu lốt thích hợp trồng ở vị trí có nắng nhưng mát với độ ẩm tương đối cao. Nếu đặt nơi nắng gắt chiếu trực tiếp lâu thì lá dễ cháy và cây chậm phát triển. Vì vậy nên bà con cần chọn nơi có bóng che hoặc ánh sáng gián tiếp khi đang thực hiện cách trồng cây tiêu lốt. 

Bà con có thể đặt ở ban công, hiên nhà, ven hàng rào hoặc dưới tán cây. Nếu cần thì có thể dùng lưới che để giảm bớt nắng. Việc chăm sóc trong môi trường mát với độ ẩm phù hợp trong cách trồng cây tiêu lốt sẽ giúp cây tiêu lốt xanh và thơm hơn.

Vị trí đặt chậu cũng nên thoáng gió vừa phải để giảm ẩm đọng trên lá. Khi chậu bí gió thì độ ẩm cao kéo dài dễ phát sinh bệnh hại. Việc chọn chỗ trồng hợp là đã giảm rủi ro cho cách trồng cây tiêu lốt.

5.2. Chọn chậu trồng cây

Chậu trồng tiêu lốt cần thoát nước tốt và có lỗ thoát rõ ràng trong các bước cách trồng cây tiêu lốt. Bà con nên kê chậu bằng chân đôn hoặc treo chậu lên cao để rễ thông thoáng. Cách làm này giúp giảm thối rễ do nước đọng ở đáy chậu.

Nếu trồng giỏ treo thì cây cũng có lợi vì thoáng và thoát nước nhanh. Tuy nhiên người trồng cần quan sát độ ẩm để không bị khô quá nhanh. Dù trồng tiêu lốt trong loại chậu nào thì yêu cầu cốt lõi vẫn là thoát nước.

5.3. Cách phối trộn đất trồng cây tiêu lốt

Đất trồng tiêu lốt không cần phức tạp mà chỉ cần thoát nước tốt và tơi xốp. Bà con có thể phối xơ dừa đã xử lý, tro nung và trấu sống, rồi trộn thêm một ít nấm đối kháng Trichoderma. Sau đó trộn đều cẩn thận trước khi cho vào chậu cây tiêu lốt. 

Giá thể tơi xốp giúp rễ có không khí và hạn chế ứ nước. Khi nước không bị ứ đọng thì rễ tiêu lốt sẽ giảm nguy cơ thối rữa đi sau quá trình thực hiện cách trồng cây tiêu lốt. Đây là yếu tố giúp cây ổn định lâu dài trong quá trình trồng chậu.

Sau khi trộn xong thì bà con có thể trồng tiêu lốt ngay. Nếu nhà vườn thấy giá thể bị nén hoặc giữ nước quá lâu thì cần xem lại độ thoát nước. Việc trồng trên nền đất tốt cũng sẽ giúp cách trồng cây tiêu lốt nhẹ công hơn.

6. Trồng cây tiêu lốt vào chậu hoặc đất vườn

Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ chậu, đất và vị trí trồng thì bà con tiến hành trồng cây tiêu lốt theo đúng trình tự để cây nhanh bén rễ và ổn định sinh trưởng. Khâu trồng không quá phức tạp nhưng cần làm cẩn thận ngay từ đầu để hạn chế cây bị sốc. 

6.1. Cách đặt cây vào chậu hoặc hố trồng

Bà con đặt cây vào giữa chậu hoặc giữa hố trồng. Trong đó chỉnh gốc đứng thẳng để cây không bị nghiêng. Đối với cây dây leo mềm thì nên tránh bẻ gập mạnh thân vì thân già có thể dễ gãy khi khô. Nếu trồng đất vườn thì hố trồng chỉ cần đủ đặt rễ và phủ đất là được, không cần đào hố trồng sâu quá để tránh bị úng gốc cây. 

6.2. Lấp đất cố định gốc và tưới nước

Bà con lấp đất từ từ quanh gốc, trong quá trình đó nên vừa lấp vừa chỉnh cây cho chắc. Nhà vườn không nên nén chặt quá để giữ độ thoáng cho rễ. Sau đó tưới nước nhẹ để đất ôm rễ, nên dùng bình tưới vòi sen tưới nhẹ vào gốc và tránh làm đất bắn lên lá. 

Nếu thấy đất lún sau tưới thì bà con hãy bổ sung thêm lớp mỏng cho vừa. Thực hiện gọn gàng ngay từ đầu sẽ giúp cây ổn định nhanh. Khi cây ổn thì cách trồng cây tiêu lốt sẽ bước sang phần chăm sóc. 

6.3. Che nắng cho cây trong giai đoạn đầu

Trong giai đoạn đầu thì bà con nên đặt cây dưới lưới lan để giảm 30 đến 50% lượng nắng. Việc che nắng sẽ giúp cây non tránh cháy lá và giảm sốc khi mới trồng, từ đó hỗ trợ cây tập trung ra rễ và lên lá ổn định. Khi cây đã quen chỗ và ra lá mới đều thì bà con có thể điều chỉnh mức che.

Nếu là cây giâm cành thì bà con nên tưới nước cho bầu và cây giâm mỗi ngày với mục đích là giữ ẩm đều để rễ phát triển. Tuy nhiên nhà vườn vẫn phải đảm bảo chậu thoát nước tốt để không bị úng sau khi thực hiện cách trồng cây tiêu lốt.

7. Chăm sóc cây tiêu lốt sau khi trồng

Sau khi trồng ổn định thì việc chăm sóc đúng cách sẽ giúp cây tiêu lốt sinh trưởng đều, ra lá khỏe và hạn chế sâu bệnh. Giai đoạn này bà con chỉ cần chú ý một số nguyên tắc cơ bản liên quan đến nước tưới và dinh dưỡng. 

7.1. Thời điểm tưới nước cho cây tiêu lốt

Bà con nên tưới cây tiêu lốt vào sáng sớm hoặc chiều mát. Việc tưới lúc mát sẽ giúp cây hấp thu tốt và giảm sốc, tuy nhiên nhà vườn nên tránh tưới giữa trưa nắng mạnh vì dễ làm cây bị ảnh hưởng.

Khi tưới thì bà con nên tưới vào gốc và thực hiện tưới nhẹ. Nhà vườn nên dùng bình tưới vòi sen để hạn chế bắn đất lên lá cây. Cách tưới này sẽ giúp giảm nguy cơ nấm bệnh do bùn đất bám lên lá.

Tiêu lốt cần độ ẩm nhưng không chịu nước đọng lâu trong quá trình thực hiện cách trồng cây tiêu lốt và chăm sóc. Vì vậy bà con nên kiểm tra đất trồng trước khi tưới. Nếu đất đang còn ẩm thì chưa cần tưới thêm, làm vậy cây sẽ khỏe hơn.

7.2. Lưu ý tưới nước cho cây vào mùa mưa

Mùa mưa thì bà con chỉ tưới khi thấy đất khô. Nếu mưa đều và chậu thoát nước tốt thì có những ngày bà con không cần tưới. Việc nhà vườn tưới thêm khi đất đã ướt sẽ tăng nguy cơ úng và thối rễ.

Mùa mưa cũng dễ làm ẩm và khiến chậu rậm, nước đọng lâu dễ phát sinh nấm. Vì vậy bà con nên kết hợp tỉa lá và giữ thông thoáng sẽ giúp cây ổn định. Nếu trồng đất vườn thì cần tránh chỗ trũng dễ đọng nước. Đất thoát nước tốt vẫn là điều kiện quan trọng giúp thực hiện cách trồng cây tiêu lốt an toàn trong mùa mưa.

7.3. Bón phân cho cây tiêu lốt

Cây cần được bón phân định kỳ để duy trì sinh trưởng và ra lá đều sau khi thực hiện cách trồng cây tiêu lốt. Bà con có thể dùng phân tan chậm với lượng vừa phải cho từng chậu, tránh bón quá nhiều gây cháy rễ. Khi bón thì nên rải phân quanh gốc và tưới nhẹ để cây dễ hấp thu dinh dưỡng.

Bà con có thể bổ sung phân gà viên nở AKIFARM như một nguồn hữu cơ giúp cây tiêu lốt phát triển ổn định. Phân được nén dạng viên nên khi tưới nước sẽ nở dần, cung cấp dinh dưỡng từ từ và hạn chế thất thoát. Việc bón đúng liều lượng sẽ giúp cây ra lá đều, đất tơi xốp và dễ quản lý dinh dưỡng lâu dài.

8. Cắt tỉa và phòng sâu bệnh trên cây tiêu lốt

Trong quá trình thực hiện cách trồng cây tiêu lốt và chăm sóc thì việc cắt tỉa và phòng sâu bệnh sẽ giúp cây tiêu lốt luôn thông thoáng, sinh trưởng ổn định và hạn chế rủi ro về sau. Nếu thực hiện đúng và đều đặn, cây sẽ khỏe hơn và ít phát sinh vấn đề. 

8.1. Tỉa lá già, lá bệnh và tạo dáng

Bà con nên tỉa lá già và lá bệnh thường xuyên để chậu thông thoáng khi đang thực hiện cách trồng cây tiêu lốt và chăm sóc. Nếu để lá già dày làm tán rậm sẽ tạo môi trường ẩm và dễ tạo điều kiện cho nấm bệnh. Vì vậy việc tỉa gọn sẽ giúp cây sạch và dễ quan sát sâu bệnh hơn. 

Vì cây là dây leo mềm nên bà con có thể uốn cho leo giàn, leo trụ hoặc để rủ giỏ treo. Việc tạo dáng gọn sẽ giúp việc tưới, bón và cắt tỉa thuận tay. Qua đó chậu cây cũng nhìn đẹp hơn và mát mắt hơn.

Khi tỉa thì bà con hãy tỉa dần và không nên tỉa quá mạnh một lần trong quá trình cách trồng cây tiêu lốt. Trong đó nhà vườn nên giữ lại lá khỏe để cây tiếp tục quang hợp tốt. Việc tỉa đúng sẽ giúp cây ra đọt mới và lá lên đều.

8.2. Phòng các bệnh thường gặp trên cây tiêu lốt

Bà con nên kiểm tra cây thường xuyên để phát hiện sớm sâu bệnh, nhất là rệp sáp và nấm hại. Việc gữ chậu trồng thông thoáng, tưới nước đúng cách sẽ giúp hạn chế bệnh phát sinh. Trong đó bà con có thể phun phòng định kỳ theo hướng dẫn để bảo vệ cây và duy trì sinh trưởng ổn định.

 

Cách trồng cây tiêu lốt sẽ hiệu quả khi bà con chọn đúng vị trí mát, dùng chậu thoát nước, phối đất tơi xốp và duy trì tưới bón hợp lý, kèm cắt tỉa và phòng ngừa định kỳ. Nếu bà con muốn tìm hiểu thêm các thông tin canh tác cây trồng thì hãy truy cập tại AKIFARM nhé!