Kỹ thuật làm bông sầu riêng ở Tây Nguyên đúng cách và hiệu quả

Kỹ thuật làm bông sầu riêng ở Tây Nguyên là yếu tố quyết định trực tiếp đến khả năng ra hoa, đậu trái và chất lượng vụ thu hoạch. Vì vậy hãy cùng AKIFARM tìm hiểu rõ khi nào nên làm bông, cần chuẩn bị những gì và thực hiện từng bước ra sao để cây ra hoa đồng đều, khỏe mạnh nhé. Xem ngay!

1. Khi nào nên áp dụng kỹ thuật làm bông sầu riêng ở Tây Nguyên

Để kỹ thuật làm bông sầu riêng ở tây nguyên đạt hiệu quả, điểm quan trọng nhất là chọn đúng cây sẵn sàng và thời tiết phù hợp. Ngoài quan sát mùa vụ thì bà con cần nhìn vào bộ lá và quá trình phát triển của cây. Khi cây đã ổn định cơi lá, lá già hoàn chỉnh và thời tiết nắng ráo thì quá trình xử lý sẽ thuận lợi hơn.

1.1. Thời điểm làm bông sầu riêng

Thời điểm thích hợp để làm bông sầu riêng thường rơi vào tháng 1 và tháng 2 dương lịch. Trước khi quyết định thì bà con nên kiểm tra tình trạng cây và diễn biến thời tiết để chọn mốc xử lý phù hợp. Kỹ thuật làm bông sầu riêng ở Tây Nguyên đòi hỏi cây cần kết thúc cơi lá, lá đã già và không còn đọt non kéo dài. 

1.2. Điều kiện thời tiết trước khi làm bông cây

Thời tiết cần thuận lợi, có gió và nhiệt độ phù hợp với lượng mưa đã ổn định hoàn toàn. Khi còn mưa dai dẳng, độ ẩm cao thì cây sẽ dễ phát sinh nấm bệnh và mầm hoa khó đi đều.

Trong kỹ thuật làm bông sầu riêng ở tây nguyên thì giai đoạn trước xử lý nên ưu tiên vào thời điểm nắng đều, ít biến động. Khi thời tiết ổn định thì các bước như tạo mầm và xiết nước sẽ hiệu quả hơn. 

2. Những điều cần lưu ý trước khi làm bông sầu riêng

Trước khi vào quy trình, cây phải đạt các điều kiện nền tảng bao gồm tuổi cây, số cơi lá, sức khỏe – vệ sinh tán và pH đất. Thiếu một trong các điều kiện này sẽ khiến hiệu quả làm bông giảm rõ rệt. 

2.1. Độ tuổi cây sầu riêng khi làm bông

Cây sầu riêng cần đạt ít nhất 3–4 năm tuổi mới đủ sức để làm bông. Nếu làm bông khi cây từ 4 năm tuổi trở lên thì cây thường ít bị suy hơn sau giai đoạn mang hoa và nuôi trái.

Ở vùng có thổ nhưỡng và khí hậu không tốt thì bà con nên để cây đến 5–6 năm tuổi mới làm bông. Đối với kỹ thuật làm bông sầu riêng ở tây nguyên thì việc cây đủ tuổi giúp quá trình xử lý dễ dàng hơn cho bà con. 

2.2. Cơi lá khi làm bông sầu riêng

Trong kỹ thuật làm bông sầu riêng ở tây nguyên thì bộ lá dày và khỏe là điều kiện quan trọng. Cây cần có ít nhất 2 cơi đọt trở lên, nghĩa là đã ra 2 lần đọt và lá đã già hoàn chỉnh. Đối với cây sầu riêng yếu, bà con nên chăm 3 cơi đọt để cây đủ lực nuôi trái sau này. 

2.3. Tình hình sức khỏe và vệ sinh cây

Trước khi làm bông thì cây trồng cần khỏe và không mắc các bệnh như xì mủ, thán thư, rong nhung. Nếu cây đang bệnh mà bà con vẫn làm bông sầu riêng thì sau này cây sẽ dễ yếu và khả năng đậu trái giảm.

Bà con nên bỏ cành nhánh không cần thiết, cành sâu bệnh hoặc cành rậm. Sau đó phun và tưới gốc thuốc ngừa nấm, chú ý bệnh thán thư để bảo vệ bộ lá. Trong kỹ thuật làm bông sầu riêng ở tây nguyên thì vệ sinh tán tốt sẽ giúp giảm áp lực sâu bệnh ở giai đoạn cây nhú mầm hoa.

2.4. Độ pH của đất trồng

Đất nên có pH khoảng 5,5–6,5 để cây hấp thụ dinh dưỡng tốt. Qua đó bà con cũng cần kiểm tra và duy trì pH ổn định để tránh tình trạng cây trồng hấp thụ dinh dưỡng kém.

Bà con cũng có thể bổ sung vôi hoặc phân hữu cơ như Humic để cân bằng pH. Khi độ pH của đất ổn thì kỹ thuật làm bông sầu riêng ở tây nguyên sẽ thuận lợi hơn vì cây hấp thụ dinh dưỡng hiệu quả.

3. Chăm sóc cây sầu riêng trước khi bước vào giai đoạn làm bông

Đây là giai đoạn hồi sức cây trồng để kỹ thuật làm bông sầu riêng ở Tây Nguyên không làm cây kiệt sức. Trọng tâm chăm sóc trước làm bông bao gồm bón phục hồi sau thu và phòng nấm bệnh trước mùa mưa. Nếu bà con làm kỹ bước này sẽ giúp cây vào quy trình kỹ thuật làm bông sầu riêng ở Tây Nguyên với trạng thái ổn định.

3.1. Bón phân phục hồi cây sau thu hoạch

Sau thu hoạch vụ trước thì bà con cần chăm bón để khôi phục cây. Một tuần sau khi thu hết trái bà con có thể dùng phân chuồng, phân hữu cơ hoai hoặc loại phân có lượng đạm cao.

Đây là giai đoạn quan trọng cho kỹ thuật làm bông sầu riêng ở Tây Nguyên. Lượng bón tùy tuổi và tán cây thì việc bón đúng liều lượng sẽ giúp cây nhanh hồi, lá dày hơn trước khi xử lý. Bà con có thể phun bổ sung amino acid và tưới axit humic, kèm dinh dưỡng trung – vi lượng để phục hồi.

3.2. Phòng ngừa nấm bệnh trước khi làm bông

Bà con cần cân bằng pH đất khoảng 6–6,5 và đảm bảo đủ dinh dưỡng, và phòng ngừa trước khi hấp nước làm hoa. Đây là bước giúp kỹ thuật làm bông sầu riêng ở Tây Nguyên đi ổn định hơn.

Trước mùa mưa bà con cần tưới phòng nấm Phytophthora để giảm rủi ro bệnh gốc. Qua đó bà con cũng nên cắt tỉa cành khô, cành tăm rụng hết lá trong thân, đặc biệt trong phạm vi khoảng 60cm tính từ thân.

Sau khi tỉa thì bà con cần phun và tưới phòng nấm thán thư, Phytophthora, đồng thời xử lý nhện đỏ, rầy rệp nếu có. Người trồng cần phun phòng đều ở thân và cành lá, nhất là những cành dự kiến ra mắt cua.

4. Quy trình kỹ thuật làm bông sầu riêng ở Tây Nguyên

Bà con cần bám sát thời điểm và thứ tự thao tác quy trình kỹ thuật làm bông sầu riêng ở Tây Nguyên. Kỹ thuật làm bông sầu riêng thường xoay quanh việc tạo mầm hoa bằng lân, xiết nước đúng lúc, sau đó tưới kéo đọt và dưỡng bông.

4.1. Rải lân gốc và phun tạo mầm hoa

Thời điểm rải lân và tạo mầm hoa là khi cơi lá cuối cùng bắt đầu mở hết tất cả lá, đây là mốc quan trọng để kích quá trình phân hóa mầm hoa. Trước khi rải lân bà con cần dùng các loại lân phù hợp với tuổi cây và bán kính tán. 

Trong đó bà con cũng cần làm sạch cỏ quanh gốc để tăng khả năng thấm. Sau khi rải thì bà con tưới nước để phân tan và đi vào đất hiệu quả hơn.

Sau lân gốc, bà con tiếp tục phun siêu lân để tạo mầm bông,  nhà vườn có thể dùng lân 10-60-10 và phun theo hướng dẫn nhà sản xuất, thường chu kỳ là 3–7 ngày phun một lần.

Bà con nên chạy lân gốc 7–10 ngày trước khi phun tạo mầm để lân có thời gian thẩm định vào đất. Đây là điểm thường quyết định sự đồng đều của mắt hoa trong kỹ thuật làm bông sầu riêng ở tây nguyên.

4.2. Bón Kali cho cây trồng

Sau khi bón lân khoảng 5–7 ngày thì bà con bón thêm kali trắng/gốc, điều này sẽ giúp cây có lực và hỗ trợ quá trình hình thành mầm khỏe. Trong kỹ thuật làm bông sầu riêng ở Tây Nguyên thì nếu kali được dùng đúng thời điểm sẽ giúp cây phát triển hợp lý.

4.3. Phun phòng ngừa sâu hại trước khi xiết nước

Trước khi xiết nước làm bông, bà con cần phun phòng nhện đỏ và các loại sâu hại khác với mục tiêu là giữ bộ lá sạch bệnh để cây tập trung nuôi mầm. Trong kỹ thuật làm bông sầu riêng ở Tây Nguyên thì bước phòng sâu thường được làm trước xiết nước để giảm rủi ro. 

4.4. Xiết nước tưới cây trồng để làm bông

Việc xiết nước cần được thực hiện khi thời tiết có nắng đều và không có mưa. Đây là bước quan trọng để giúp cây ưu tiên ra hoa thay vì ra đọt. Thời điểm cắt nước thường rơi vào lúc phun tạo mầm lần đầu 8–10 ngày. 

Đối với kỹ thuật làm bông sầu riêng ở Tây Nguyên thì việc xiết nước đúng nhịp sẽ giúp mắt cây ra đều. Nếu bà con xiết nước khi còn mưa hoặc đất chưa thoát ẩm thì hiệu quả phân hóa mầm hoa sẽ giảm.

4.5. Cắt tỉa cành phụ của cây sầu riêng

Sau khi phun phân hóa mầm hoa lần 2 khoảng 5 ngày thì bà con tiến hành cắt bỏ các cành phụ. Trong đó bà con cần cắt sát và chừa lại độ dài cành khoảng 3–5 mm. Trong kỹ thuật làm bông sầu riêng ở Tây Nguyên thì việc cắt giảm đồng loạt giúp mắt ra đều và ra cùng lúc, cũng như hỗ trợ tập trung dinh dưỡng cho mầm hoa.

4.6. Tưới nước trở lại và kéo cơi đọt

Sau khi hấp nước khoảng 20–25 ngày khi mầm hoa dài khoảng 1–3 cm thì bà con bắt đầu tưới nước lại. Lúc đầu người trồng chỉ xịt nhẹ để cây không sốc nước, sau đó dần dần tăng lượng tưới nước cho cây trồng đều tầm 2–3 ngày/lần

Dùng các loại phân bón cũng sẽ giúp bộ rễ tăng hấp thụ dinh dưỡng sau cắt nước. Bà con có thể kết hợp phân bón lá sinh học để mầm khỏe và dưỡng chất đi tốt hơn. Qua đó bà con có thể tiếp tục phòng nhện đỏ và rệp để bảo vệ cơi đọt và mầm hoa. Đây là giai đoạn cần giữ tiến độ ổn trong kỹ thuật làm bông sầu riêng ở Tây Nguyên.

4.7. Dưỡng bông và cơi đọt sầu riêng

Sau lần tưới nước đầu khoảng 5 ngày thì bà con cần bổ sung dinh dưỡng bằng NPK hữu cơ và phân chuồng. Sau đó tưới nước để tan phân và che phủ bằng cỏ hoặc vật chất hữu cơ.

Bà con có thể bổ sung dinh dưỡng cho cây thông qua phun phân chứa axit amin và trung – vi lượng để nuôi bông và cơi đọt. Cũng như có thể kết hợp phòng trừ sâu và nấm để giảm áp lực bệnh.

Bà con lưu ý thời gian từ lúc nhú mắt cua đến xả nhụy khoảng 58 ngày. Trước khi xả nhụy thì cơi đọt nên chuyển sang lá lụa 3–5 ngày để tránh chậm nuôi hoa và trái non. Trong kỹ thuật làm bông sầu riêng ở Tây Nguyên thì việc dưỡng bông đúng nhịp giúp bông tươi, mắt khỏe và hạn chế rụng. 

4.8. Tỉa bông của cây sầu riêng

Trong giai đoạn làm bông, bà con cần loại bỏ các chùm hoa không cần thiết để cây tập trung nuôi chùm bông chất lượng còn lại. Đây là bước giúp giảm gánh nặng cho cây và tăng tỷ lệ đậu trái. Trong đó đối với kỹ thuật làm bông sầu riêng ở Tây Nguyên thì tỉa đúng vị trí cũng sẽ giúp bông chắc và cây nuôi trái ổn định hơn.

Khi chùm bông dài 3–5 cm thì bà con nên giữ bông trên cành cấp 1 cách thân 0,5–1,8 m. Đối với cành cấp 2 chỉ cần giữ cành khỏe và hướng xuống. Người trồng không nên để bông ở đầu cành vì dễ bị gió làm rụng lá. 

5. So sánh kỹ thuật làm bông sầu riêng ở các vùng trồng

Sự khác biệt giữa các vùng chủ yếu đến từ địa hình và khả năng chủ động nước. Bởi vì Tây Nguyên chịu ảnh hưởng độ cao nên thời gian ra hoa và thu hoạch thường chậm hơn so với vùng thấp.

Ngoài ra mỗi vùng có thời tiết khác nhau nên cách tính thời vụ và nhịp xử lý cũng thay đổi. Nắm rõ đặc điểm vùng giúp bà con áp dụng kỹ thuật làm bông sầu riêng ở Tây Nguyên đúng chuẩn hơn.

5.1. Kỹ thuật làm bông sầu riêng ở Tây Nguyên

Ở Tây Nguyên thì độ cao ảnh hưởng rõ đến thời kỳ nở hoa và thu hoạch, trong đó vùng cao thường ra hoa muộn và thu hoạch muộn hơn vùng thấp. Cụ thể đối với độ cao 500–600m thường ra hoa tháng 3–4 và thu hoạch tháng 8–9. Trong đó độ cao 700–800m thì thường ra hoa tháng 4–5 và thu hoạch tháng 9–10.

Riêng khu vực Đạ Huoai có độ cao thấp và điều kiện nóng hơn, sầu riêng có thể ra hoa tháng 1–2 và thu hoạch sớm tháng 5–6. Đây là điểm khác biệt đáng chú ý khi triển khai kỹ thuật làm bông sầu riêng ở Tây Nguyên theo tiểu vùng.

5.2. Kỹ thuật làm bông sầu riêng ở ĐBSCL

Ở Đồng bằng sông Cửu Long thì sầu riêng thường ra hoa tháng 12 đến tháng 1 năm sau và thu hoạch vào tháng 4–5. Địa hình bằng phẳng và nhiệt độ trung bình cao sẽ khiến thời gian phát triển trái ngắn hơn.

Điểm mạnh là nhà vườn chủ động được nước tưới cả mùa khô lẫn mùa mưa. Nhờ vậy mà có thể xử lý cho sầu riêng ra hoa rải vụ gần như quanh năm, đặc biệt là nghịch vụ so với vùng khác.

Đối với thời gian phát triển trái thì cây giống Monthong có thể đạt 115–120 ngày sau đậu trái trong điều kiện ở ĐBSCL. Các cây giống khác như Ri6, Cơm vàng sữa hạt lép, Chuồng bò hạt lép thường khoảng 90–100 ngày sau đậu trái.

5.3. Kỹ thuật làm bông sầu riêng ở miền Đông Nam Bộ

Miền Đông Nam Bộ thường thiếu nước hơn nên sầu riêng ra hoa chủ yếu theo điều kiện thời tiết. Thời gian ra hoa thường vào từ tháng 1–3 và thu hoạch tháng 5–7.

So sánh với ĐBSCL thì vùng này ít nhà vườn xử lý ra hoa rải vụ quanh năm. Cũng như do phụ thuộc thời tiết thì giai đoạn thu hoạch vụ mùa có thể thay đổi theo từng năm.

Khi đặt cạnh kỹ thuật làm bông sầu riêng ở Tây Nguyên thì miền Đông và Tây Nguyên có điểm giống là chịu ảnh hưởng mạnh của thời tiết. Vì vậy việc theo dõi nắng mưa và chọn phương án xử lý phù hợp luôn là yếu tố quyết định.

Kỹ thuật làm bông sầu riêng ở tây nguyên hiệu quả cần bắt đầu từ việc chọn đúng thời điểm để đảm bảo cây đủ tuổi, đủ cơi lá, sạch bệnh và độ pH đất phù hợp. Vì vậy bà con cần bám sát quy trình làm bông để ra đều và giúp cây giữ sức. Bà con hãy truy cập vào AKIFARM để cập nhập thêm các hướng dẫn canh tác sầu riêng nhé!